Số liệu được Tổng cục Thống kê công bố ngày 13-8 tại Hà Nội cho thấy chênh lệch số liệu trong thống kê xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc năm 2014 cho thấy, giá trị xuất khẩu của Việt Nam nhỏ hơn giá trị nhập khẩu Trung Quốc 5 tỷ USD (-33%) đồng thời giá trị nhập khẩu của Việt Nam nhỏ hơn giá trị xuất khẩu của Trung Quốc 20 tỷ USD (-46%).
1-Thực trạng chênh lệch số liệu thống kê giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Trung Quốc với các nước, kể cả Việt Nam được xác định là do 2 nhóm nguyên nhân:
+ Phương pháp thống kê; và
+Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại giữa Trung Quốc và các nước trên thế giới.
+ Với Việt Nam chênh lệch tập trung 2 nhóm hàng lớn nhất là điện tử, máy tính linh kiện hơn 5 tỷ USD; dệt may trên dưới 10 tỷ USD.
2-Bà Lê Thị Minh Thủy, Vụ trưởng Vụ Thương mại dịch vụ (Tổng cục Thống kê) lý giải, sự khác biệt số liệu thống kê do một số luồng hàng từ Trung Quốc vào Việt Nam không được thống kê trong giá trị hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam như hàng tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển tải.
3-Bên cạnh đó, hàng nhập khẩu lậu không thống kê được. Với đường biên giới đường bộ dài, khó kiểm soát, hàng nhập lậu qua đường tiểu ngạch, cư dân biên giới phía Trung Quốc kiểm soát được và tính vào giá trị xuất khẩu nhưng phía Việt Nam không tính vào giá trị nhập khẩu.
4-Một nguyên nhân khác được chỉ ra là tình trạng gian lận thương mại khá phổ biến:
+Nhiều DN Việt Nam khi nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt hàng hóa chịu thuế nhập khẩu cao thông đồng với DN Trung Quốc khai giá thấp để hưởng mức thuế thấp.
+ Ngược lại các DN Trung Quốc cũng có thể khai giá trị xuất khẩu cao để hưởng khấu trừ cao từ chính sách thuế xuất khẩu của chính phủ Trung Quốc.
